Πολύποδας μήτρας και αιμορραγία

Στην πράξη, το ουσιαστικό ερώτημα δεν είναι μόνο αν υπάρχει πολύποδας, αλλά αν αυτός ευθύνεται για την αιμορραγία και αν απαιτείται περαιτέρω διερεύνηση ή αφαίρεση. Αυτό ισχύει ακόμη περισσότερο όταν η αιμορραγία επιμένει, επαναλαμβάνεται ή εμφανίζεται μετά την εμμηνόπαυση.

Πώς σχετίζεται ο πολύποδας μήτρας με την αιμορραγία;

Ο πολύποδας μήτρας είναι μια εντοπισμένη προβολή του ενδομητρικού βλεννογόνου μέσα στην κοιλότητα της μήτρας. Ανάλογα με το μέγεθος, τη θέση και την αγγείωσή του, μπορεί να παραμένει ασυμπτωματικός ή να εκδηλώνεται με αιμορραγία εκτός του φυσιολογικού κύκλου.

Η αιμορραγία από πολύποδα μήτρας δεν έχει πάντα έντονη εικόνα. Συχνά εμφανίζεται ως ήπια αλλά επαναλαμβανόμενη απώλεια αίματος, γεγονός που μπορεί να καθυστερήσει την αξιολόγηση. Παρ’ όλα αυτά, η επιμονή του συμπτώματος είναι εκείνη που αυξάνει την υποψία ότι υπάρχει ενδομητρική αλλοίωση.

Τι μορφή μπορεί να έχει η αιμορραγία από πολύποδα μήτρας;

Η αιμορραγία μπορεί να εμφανιστεί με περισσότερους από έναν τρόπους καθώς σε αρκετές γυναίκες εκδηλώνεται ως μικρή απώλεια αίματος ανάμεσα σε δύο περιόδους. Σε άλλες, η περίοδος γίνεται πιο παρατεταμένη, πιο έντονη ή πιο ακανόνιστη από το συνηθισμένο. Δεν είναι επίσης σπάνιο να εμφανίζονται καφεοειδείς εκκρίσεις ή μικρές αλλά επαναλαμβανόμενες σταγόνες αίματος εκτός κύκλου.

Ιδιαίτερη προσοχή απαιτεί η αιμορραγία μετά την εμμηνόπαυση. Ακόμη και ελάχιστη απώλεια αίματος σε αυτή τη φάση δεν θεωρείται αμελητέα και πρέπει να αξιολογείται γυναικολογικά. Ένας πολύποδας μπορεί να αποτελεί την αιτία, όμως η διάγνωση δεν πρέπει να θεωρείται δεδομένη χωρίς ιατρικό έλεγχο.

Σε τέτοιες περιπτώσεις έχει σημασία να αξιολογηθεί πότε ο πολύποδας μήτρας χρειάζεται πιο προσεκτική διερεύνηση.

Πότε η αιμορραγία είναι πιο ύποπτη για ενδομητρικό πολύποδα;

Η υποψία ενισχύεται όταν η αιμορραγία δεν είναι τυχαία ή μεμονωμένη, αλλά επανέρχεται με σχετική σταθερότητα. Ενδεικτικές περιπτώσεις είναι η μικρή και  επαναλαμβανόμενη απώλεια αίματος μεταξύ περιόδων, η επιδείνωση μιας έως τότε φυσιολογικής εμμήνου ρύσεως ή η νέα αιμορραγία σε γυναίκα με προηγουμένως σταθερό κύκλο.

Αντίθετα, ένα μόνο επεισόδιο δεν αρκεί για να αποδοθεί με βεβαιότητα σε πολύποδα. Η κλινική αξιολόγηση βασίζεται περισσότερο στο μοτίβο, στη διάρκεια και στη συχνότητα του συμπτώματος. Ο έντονος πυελικός πόνος δεν αποτελεί το πιο τυπικό εύρημα καθώς όταν η αιμορραγία συνοδεύεται από σημαντικό άλγος ή πίεση, πρέπει να εξετάζονται και άλλες πιθανές αιτίες.

Γιατί η αιμορραγία δεν πρέπει να αποδίδεται αυτόματα στον πολύποδα;

Η παρουσία ενός πολύποδα στην απεικόνιση δεν σημαίνει ότι κάθε αιμορραγία εξηγείται πλήρως από αυτόν. Το ζητούμενο είναι να εκτιμηθεί αν ο πολύποδας συμβαδίζει πραγματικά με την κλινική εικόνα ή αν χρειάζεται να αποκλειστούν και άλλες αιτίες ανώμαλης αιμορραγίας.

Η ηλικία της γυναίκας, το ιστορικό και η φάση του αναπαραγωγικού βίου παίζουν καθοριστικό ρόλο. Η μετεμμηνοπαυσιακή αιμορραγία, ακόμη και όταν συνυπάρχει γνωστός πολύποδας, απαιτεί αυξημένη διαγνωστική εγρήγορση. Το ίδιο ισχύει όταν το αιμορραγικό πρότυπο αλλάζει απότομα ή όταν η απώλεια αίματος γίνεται εντονότερη με την πάροδο του χρόνου.

Πώς επιβεβαιώνεται ότι η αιμορραγία σχετίζεται με πολύποδα μήτρας;

Η αρχική διερεύνηση γίνεται συνήθως με διακολπικό υπερηχογράφημα. Με αυτό μπορεί να αναδειχθεί μια εστιακή ενδομητρική βλάβη ή μια εικόνα ανομοιογένειας του ενδομητρίου που θέτει την υποψία πολύποδα. Ωστόσο, το υπερηχογράφημα δεν είναι πάντα επαρκές για την οριστική τεκμηρίωση της αιτίας της αιμορραγίας.

Το διακολπικό υπερηχογράφημα με έγχυση φυσιολογικού ορού στην κοιλότητα της μήτρας προσφέρει σαφέστερη απεικόνιση του ενδομητρίου, ιδίως όταν χρειάζεται ακριβέστερη ανάδειξη ενδοκοιλοτικής βλάβης.

Η υστεροσκόπηση αποτελεί τη μέθοδο που δίνει την αμεσότερη εικόνα, καθώς επιτρέπει άμεση επισκόπηση του εσωτερικού της μήτρας και επιβεβαίωση της βλάβης υπό άμεση όραση. Αυτό είναι ιδιαίτερα χρήσιμο όταν η αιμορραγία επιμένει ή όταν υπάρχει ανάγκη ταυτόχρονης αφαίρεσης.

Πότε η αιμορραγία οδηγεί σε αφαίρεση του πολύποδα;

Όταν ο πολύποδας συνοδεύεται από αιμορραγία, η ένδειξη αφαίρεσης γίνεται ισχυρότερη. Η αφαίρεση δεν έχει μόνο θεραπευτικό στόχο, δηλαδή τη βελτίωση του αιμορραγικού συμπτώματος, αλλά και διαγνωστικό, καθώς επιτρέπει ιστολογική εξέταση της βλάβης.

Η υστεροσκοπική πολυπεκτομή θεωρείται η πιο στοχευμένη μέθοδος, επειδή επιτρέπει αφαίρεση υπό άμεση όραση και ακριβέστερη αντιμετώπιση της αιτίας της αιμορραγίας. Αυτό αποκτά ιδιαίτερη σημασία όταν η γυναίκα έχει περάσει την εμμηνόπαυση, όταν η αιμορραγία είναι επαναλαμβανόμενη ή όταν υπάρχει αισθητή αλλαγή στο σύνηθες αιμορραγικό πρότυπο.

Πότε η αιμορραγία απαιτεί άμεση γυναικολογική αξιολόγηση;

Υπάρχουν μορφές αιμορραγίας που δεν πρέπει να παρακολουθούνται παθητικά. Κάθε αιμορραγία μετά την εμμηνόπαυση χρειάζεται άμεση εκτίμηση, ακόμη και αν πρόκειται για μικρή ποσότητα αίματος ή για μεμονωμένο επεισόδιο.

Αντίστοιχα, επίμονη αιμορραγία μεταξύ περιόδων, περίοδος σαφώς πιο βαριά από το συνηθισμένο ή απώλεια αίματος που συνοδεύεται από αδυναμία, ζάλη ή ενδείξεις αναιμίας αποτελούν σοβαρούς λόγους για έλεγχο χωρίς καθυστέρηση. Η απότομη μεταβολή ενός έως τότε σταθερού κύκλου δεν πρέπει να αποδίδεται αυτόματα σε ορμονική διακύμανση χωρίς γυναικολογική διερεύνηση.

Ο πολύποδας μήτρας αποτελεί συχνή και συνήθως καλοήθη αιτία αιμορραγίας, όμως η αιμορραγία είναι το σύμπτωμα που καθορίζει τη βαρύτητα της αξιολόγησης, δεν αρκεί η διαπίστωση ότι υπάρχει πολύποδας. Είναι σαφές πως απαιτείται εκτίμηση του αν ο πολύποδας ευθύνεται πράγματι για την αιμορραγία, αν χρειάζεται αφαίρεση ή ευρύτερο έλεγχο. Με κλινικούς όρους, ο πολύποδας μπορεί να είναι η αιτία της αιμορραγίας, αλλά η ίδια η αιμορραγία είναι εκείνη που καθορίζει πόσο προσεκτικά πρέπει να αντιμετωπιστεί το εύρημα.